(Кон Хрватскиот шоукејс на Меѓународниот театарски институт од Хрватска одржан 18-22 мај 2023 година во Загреб, Хрватска)
Меѓународниот театарски институт од Загреб секоја година организира театарски шоукејс чија цел е да го покаже на професионалните театарски дејци од целиот свет она најдоброто од Хрватскиот театар, па така и оваа година Жељка Турчиновиќ, неговата раководителка понуди возбудлива програма на театри од Загреб и Риека, продукции што носат различни начини на мислење, различни концепти и театарски светогледи. Оваа година во четирите дена театарските професионалци (продуценти, критичари, автори, актери) од целиот свет можеа да ги погледнат претставите: „Браќа Карамазови“ (прв и втор дел) од Ф.М. Достоевски во режија на Оливер Фрљиќ, „Вишновата градина“ на А.П. Чехов во режија на Иван Поповски, и двете претстави во продукција на театарот Зекаем од Загреб, претставата „И Сирано и девојчето“, копродукција на Поко Локо театарот од Аргентина и младинскиот театар Камов од Ријека, во адаптација и режија на Гилјермо Балдо, кореодрамата „Херојот е уморен“ во копродукција на Националниот театар од Риека и музичкото биенале од Загреб во кореографија на Џузепе Спота, монокореографската драма „Мојата бабичка не го знае терминот биомоќ“ во кореографија и изведба на Настасја Штефаниќ Краљ, снимката на театарската претстава во продукција на Хрватскиот народен театар од Загреб „Sorry” во драматуршка обработка на Мирна Рустемовиќ и во режија на Бобо Јелчиќ и Претставата „Џекпот“ на Кунст театарот чиј автор и режисер е Ивор Мартиниќ.
Се на се, овој избор индицира театар од сите аспекти и од сите продукциски потези каде што е индикативно токму тоа што конвенционалниот театар се уште некако му се спротивставува на новиот начин на промислување кој подразбира повеќе движење и дескрипиција, едно дистантно гледање на инспиративните гами многу тенденциозно наречено „постдрамски театар“. Што се однесува до институциналниот агол на гледање, Жељка Турчиновиќ особено обрати внимание на независните театарски групи кои со својот талент и инвентивност се обидуваат да си го најдат местото под сонцето во театарско милје каде што моќните институционализирани театри се уште го имаат приматот. Во овој избор особено го привлече вниманието Зекаем, т.н. Загрепски театар на младите кој со двете масивни продукции на „Браќата Карамазови“ и „Вишновата градина“ го покажа оној лавовски дел од хрватскиот театар говорејќи за тоа дека овој театар е отворен и за конвенциоалниот начин на мислење, но и за некои други, подалечни толкувања на класиката. Сепак, како што напоменав погоре еден од најинтересните сегменти е независната продукција чија храброст и инвентивност да се проговори за општествените и политички аномалии низ многу различни и совршено интересни концепти е вистинскиот драг камен на овој фестивал. Сите четири претстави зборуваа за човековата фрагилност, за стегите на транзицијата и последиците од неа кога ќе се зачекори во Европското семејство, но и за вредностите кои полека се губат под напливот на лажните информации и хипокризијата на општествените и социјални тубуленции.
Хрватскиот шоукејс е само дел од богатата активност на Хрватскиот центар на ИТИ кој може да се пофали со позамашен избор на театарски публикации, избори на драми од различни земји и легендарното театарски списание „Казалиште“ кое на крајот од минатата година го издаде својот деведесетти број, но и со бројните колонии, театарски работилници и симпозиуми. Во целата оваа комплексност можеме да согледаме огромна грижа за театарската уметност во Хрватска од сите аспекти, една исклучителна посветеност на нејзината раководителка Жељка Турчиновиќ, но и една длабока инвентивност во пронаоѓањето форми на анализирање и систематизирање на театарот во Хрватска.
Во организација на Министерството за култура и туризам, вчера, во Музејот на македонската борба за самостојност се одржа јавна расправа по Предлог-текстот на Националната стратегија за развој на културата за периодот 2026–2030 година, на која министерот за култура и туризам, Зоран Љутков, ја истакна важноста на културата како двигател на општествениот, економскиот и демократскиот развој…
Факултетот за ликовни уметности при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Катедрата за графика и трансмедиумски практики и Фондацијата „Драгутин Аврамовски-Гуте“, во Сули Ан во 19:30 часот, по 39 пат ја организираат изложбата СТУДЕНТСКА ГРАФИКА – ДРАГУТИН АВРАМОВСКИ – ГУТЕ. На отворањето на изложбата ќе биде доделена наградата за најуспешно графичко дело реализирано во…
Во рамките на манифестацијата „Денови на македонската култура“ која се одржува во Белгија, Националниот џез оркестар ќе настапи на 5 мај во престижниот културен центар „BOZAR“ во Брисел, со својата програма „Македонски сновиденија“. „Macedonian Dreams“ („Македонски сновиденија“) е уникатна фузија на македонски фолклорни мотиви и современ џез, вистинска музичка приказна која Националниот џез оркестар со…
Во Венеција пристигна уметничкиот тим што ќе ја претставува Македонија на 61. Биенале за уметност. Венециското биенале, веќе 130 години е една од најпрестижните културни институции во светот. Првата Меѓународна уметничка изложба била организирана во 1895 година. Отворањето на Македонскиот национален павилјон е закажано за петок, 8 мај, во 18.30 часот, каде ќе биде изложен…
Со балетската класика „Лебедово езеро“ во изведба на НУ Национална опера и балет во Антверпен, денес свечено започнуваат „Деновите на македонската култура“ во Белгија , престижна манифестација што ја претставува македонската уметност во нејзиното најрепрезентативно и најсјајно издание пред европската публика. Националната опера и балет настапува со едно од највеличествените дела на класичниот репертоар, потврдувајќи…
Промоцијата и дистрибуцијата на филмот „Малдорор“ од Фабриц ди Велц кој се прикажуваше изминатиов период во кинатата низ регионот, во Македонија го заокружуваме со три проекции (7, 8 и 9 април) во Кинотека. Филмот ја освои наградата на публиката на Јадранската мрежата на фестивали (Adriatic Audience Award), која беше доделена на 31. издание на Фестивалот на…
Небојша Јовановиќ викендов го почна снимањето на својот нов филм со работен наслов „И Божана сака чоколадо“, копродукција меѓу Македонија, Србија и Молдавија, работен по сценарио на Ева Камчевска и Небојша Јовановиќ. -Ова е храбар филм за немоќта на едно општество да се осознае, за последиците од неприфаќањето на сопствените и изборите на другите, за…
Во бистрото „Комедија“ во Скопје, утре на 25 март, со почеток во 18 часот, ќе се одржи промоција на романот „Страв од чекорење“, од Ѕвездан Георгиевски. Книгата е во издание на „Бегемот“, 2025 година. Промотор на романот ќе биде Војо Љ. Цветановски, пантомимичарски етиди ќе изведе Дарко Вељиќ, делови од романот ќе чита Енџи Николоска,…
